گلـــیل دیــارکرمــــــــــــــانــــــج www.golil.ir
توجه توجه...سایت رسمی گلیل افتتاح شد....www.golil.ir
                                                        
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : یاسر میرزایی
مطالب اخیر
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :





خراسان شمالی؛ ترنم رنگ و نوا

هرچند خراسان شمالی، بخش کوچکی از پهنه سرزمین خراسان است، ولی تنوع طبیعی و فرهنگی، آن را به سرزمینی غنی بدل کرده است. آداب و سنن، موسیقی، پوشاک و صنایع دستی متنوعی مانند منبت و ساخت ساز موسیقی و زیورآلات علاوه بر جذابیتی که برای گردشگران دارند، بیانگر قدمت و تنوع این خطه است.

بقیه متن در ادامه مطلب....(اما کاش قدر سنتمون زبانمون و....رو  بدونیم...)

خراسان شمالی؛ ترنم رنگ و نوا

هرچند خراسان شمالی، بخش کوچکی از پهنه سرزمین خراسان است، ولی تنوع طبیعی و فرهنگی، آن را به سرزمینی غنی بدل کرده است. آداب و سنن، موسیقی، پوشاک و صنایع دستی متنوعی مانند منبت و ساخت ساز موسیقی و زیورآلات علاوه بر جذابیتی که برای گردشگران دارند، بیانگر قدمت و تنوع این خطه است.

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گردشگری ـ استان خراسان شمالی از استان‌هایی است که زبان و لهجه‌های زیادی در آن متداول است و همین امر نشان از تنوع قومی دارد که می‌تواند بر جذابیت منطقه بیفزاید. مردم این خطه سالیان سال است که با پراکنش متفاوت با گویش‌های ترکی، فارسی، تاتی، بلوچی، کردی کرمانجی، ترکمنی و فارسی دری با هم ارتباط داشته و دارند. شبیه این تفاوت گفتاری، تفاوت‌هایی درمذهب و فرهنگ اهالی نیز دیده می‌شود.
 
موسیقی به عنوان یکی از مظاهر فرهنگ و هنر به طور کلی در این خطه در قالب کردی و ترکی جای دارد. موسیقی ترکمن‌ها با اقتباس از اشعار شاعر معروف ترکمن مختوم قلی اجرا می‌شود. از سازهای معروف موسیقی در خراسان شمالی می‌توان از کمانچه، سورنا، دوتار، دهل و نی نام برد .
 
نمونه سازها در میان اقوام خراسان شمالی
مسابقات مختلف در مناسبت‌های متفاوت یکی دیگر از مظاهر فرهنگی است. در ایام نوروز مسابقات مختلفی در بین ترکمن‌ها برگزار می‌شود که می‌توان به مسابقات اسب‌دوانی،کشتی با چوخه و مراسم خروس جنگی اشاره کرد. چوخه از آیین‌ها و ورزش‌های سنتی و بومی مردم خراسان شمالی است که هر ساله در عید سعید فطر و سیزدهم و چهاردهم فروردین اجرا می‌شود. پختن نان‌ها و غذاهای محلی در مناسبت‌های مختلف نظیر نوروز از جمله آیین‌های این خطه به‌شمار می‌روند. از دیگر غذاهای سنتی استان خراسان شمالی می‌توان از آش یارمه و آش دوغ نام برد.
 
یکی از مواردی که به خوبی بیانگر فرهنگ و سنت اقوام است و در گردشگری نیز اهمیت بسیاری دارد، صنایع دستی است که در خراسان شمالی از تنوع زیادی نیز برخوردار است.
 
چوخه- کشتی سنتی
وجود مراتع سرسبز و بکر و رونق دامداری سبب شده دسترسی به مواد اولیه آسان شده و دستبافت‌های متنوعی از نظر طرح و رنگ ایجاد شود. می‌توان نقش‌های ذهنی برگرفته از اعتقادات و نگاره‌های متأثر از طبیعت را در بافته‌هایی مانند گلیم، سفره کردی، پلاس یا نوعی گلیم پشمی، قالی و قالیچه دید.
 
در مورد سفره کردی باید گفت این هنر از بافته‌های منحصربه‌فرد زنان کرد عشایر در خراسان بزرگ است و در شهرستان‌های بجنورد، مانه و سملقان، شیروان، فاروج و اسفراین رواج دارد. سفره کردی نقش‌های بسیار زیبا با مضامین و مفاهیم عمیق دارد. نقوش به کار رفته در این دستبافت‌ها دارای تنوع بسیاری بوده که عمدتاً شامل نقوش انتزاعی گیاهی، حیوانی و نقوش هندسی و بر اساس سه شکل مربع، مثلث و دایره است.
 
علاوه بر موارد یادشده، هنر نساجی سنتی نیز زمانی رونق داشت و بخشی از مواد اولیه مورد نیاز پوشاک این خطه را تأمین می‌کرد. در حال حاضر بخشی از این منسوجات نظیر چادرشب در شهرستان‌های جاجرم و اسفراین بافته می‌شود. از ابعاد بزرگ تولید شده آن برای پیچیدن رختخواب و از ابعاد کوچک آن نیز برای رومیزی و پرده استفاده می‌شود.
 
کفش یا پاافزارهای رنگین را که با ریسمان‌های ضخیم و بلندی به پا می‌بندند به ترکی چاروق می‌گویند. چاروق با ویژگی‌ها و ظاهر خاص از گذشته‌های دور باتوجه ساکنان کرد و ترک در مناطق شمال شرقی ایران از جمله بجنورد متداول بوده است. رویه چاروق را با نخ‌های رنگی ابریشمی گلابتون‌دوزی می کنند و همچنین با انواع ابزار مخصوص فلزی سطح آن را به روش سوخت و یا حکاکی چرم زینت می‌دهند.
 
چاروق از صنایع دستی شاخص خراسان شمالی
یکی از مشخص‌ترین مظاهر تنوع قومی، دیدن لباس‌های مختلفی است که به دست هنرمندان هر قوم تهیه می‌شود. در خراسان شمالی به دلیل وجود قومیت‌های مختلف ترکمن، کرد و ترک و هم‌نشینی فرهنگ‌های مختلف لباس‌های محلی با رنگ‌های متنوع و شاد و نقوش مختلف شکل گرفته است. به عنوان نمونه پوشاک مورد نیاز افراد خانواده ترکمن را زنان قبیله و از پشم گوسفند یا ابریشم تهیه می‌کنند. جوراب کرکی، کلاه کرکی و چوخه یا تن‌پوش پشمی از این دست پوشاک هستند. در مورد چوخه باید گفت به عنوان جلیقه، لباس کشتی (پالتوی چوخ)، پاتابه، کت و شلوار به‌کار می‌رود اما معمولاً جوانان و پهلوانان ایل که عموماً ورزشکار و سخت‌کوش بوده‌اند سفارش پالتوی چوخ را می‌دادند و این لباس را به عنوان یک قانون در هنگام مبارزه کشتی به تن می‌کردند و از اینجا بود که نام این مبارزه به کشتی با چوخه شهرت یافت. مهم‌ترین علت پوشیدن این لباس، استحکام آن است به طوری که در مبارزه کشتی هیچ پارچه‌ای مانند چوخه دوام نمی‌آورد.
 
از دیگر هنرهای سنتی منطقه که چشم بازدیدکنندگان را نیز مسحور می‌کند، زیورآلات مکمل لباس‌های سنتی و بومی است که معرف آداب، رسوم، عادات و سنن و فرهنگ مردم این استان هستند. آن چنان که در مراسم عروسی و جشن و شادمانی اسب عروس نیز با زیورآلات خاص تزیین می‌شد.
 
هنرمندان ترکمن خراسان شمالی با استفاده از طلا، نقره، قلع، فیروزه، پشم، عقیق، مهره‌ها و رنگین‌های شیشه‌ای با ذوق و مهارت خاصی، ضمن حفظ ویژگی‌ها و اصالت‌های منطقه به خلق این آثار هنری مشغول‌اند.
 
زیورآلات سنتی زنان کرمانجی
همان طور که پیش از این ذکر شد، موسیقی بخش مهمی از زندگی اقوام منطقه را دربر می‌گیرد. به همین نسبت ساخت سازهای بومی و رایج مانند سازهای دوار، سه‌تار، دهل و سرنا، دایره، کمانچه و قشمه نیز یکی از مهارت‌های منطقه است.
 
از دیگر هنرهای کهن منطقه می‌توان به منبت‌ چوب اشاره کرد. ضریح منبت‌کاری به جای مانده در مقبره شیخ بیدوازی عارف دوره تیموری درشهرستان اسفراین، بیانگر رواج و قدمت دیرینه این هنر است.
 
هنرهای منطقه گویی تمامی ندارد، نمی‌توان اشاره‌ای به رنگرزی سنتی نکرد. به تبع دستبافت‌های متنوع در این استان، وجود شرایط اقلیمی مساعد و وجود پوشش گیاهی متنوع در منطقه و همچنین رونق دامداری در آن، این هنر از پیشینه بسیاری برخوردار است. در بخش رنگینه‌های گیاهی، گیاهانی چون روناس، گل بابونه، برگ انگور، برگ درخت توت، پوست انار، زعفران، پوست پیاز و گیاهان دیگر کاربرد دارند و در بخش رنگینه‌های حیوانی، قرمزدانه بهترین ماده رنگ‌زا است.
 
قالیچه - خراسان شمالی
با وجود آنچه از پوشش گیاهی و جانوری، صنایع دستی و مهارت مردمان خراسان شمالی گفته شد، نمی‌توان منطقه را دست خالی ترک کرد. آب‌نبات، شکر پنیر، سفره کردی، لباس‌های محلی، قالی، گلیم، چارق، پشتی و قالیچه‌های ترکمنی، قره‌قوروت، کشک و انگور رازقی در بجنورد قالیچه و خرسگ، جاجیم، نمد، پوستین، خشکبار و سیب بهاره در شیروان، چادر شب روئین، سیب روئین، حوله دستی در اسفراین، کلاه کرکی جاجرمی در جاجرم، جل و زیورآلات اسب اصیل ترکمن و هلوی درکش در مانه و سملقان و کشمش و آجیل در فاروج سوغات این خطه و یادگار سفر به خراسان شمالی هستند.

به نقل از سایت خبرگذاری میراث فرهنگی




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :






 
   
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic