گلـــیل دیــارکرمــــــــــــــانــــــج www.golil.ir
توجه توجه...سایت رسمی گلیل افتتاح شد....www.golil.ir
                                                        
درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : یاسر میرزایی
مطالب اخیر
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :




توضیح جامع راجب استان

خراسان شمالی ، سرفصل سبز زندگی .

خراسان بزرگ كه با مساحتی برابر 295524  كیلومترمربع یك پنجم وسعت كشور ایران را در بر می گرفت وسیعترین استان كشور بود و به تنهایی برابر با 7 كشور اروپایی شامل سوئیس ، اتریش ، دانمارك ، هلن ، بلژیك ، لوكزامبورگ و چك وسعت داشت .

مساحت زیاد این استان از مهمترین عوامل بازدارنده در به ثمر رسیدن تلاشها برای توسعه و عمران این منطقه بشمار می رفت .

پس از پیروزی انقلاب تعداد زیادی از استانهای كشور تقسیم شدند و نتایج خوبی این تقسیمات در محرومیت زدایی و ایجاد تعادل در مناطق مختلف كشور ایجاد نمود .

آرزوی دیرینه مردم خراسان بزرگ در سال  1383  به ثمر نشست و خراسان به سه استان :

الف ) خراسان رضوی به مركزیت شهرستان مشهد

ب ) خراسان شمالی به مركزیت شهرستان بجنورد

ج ) خراسان جنوبی به مركزیت شهرستان بیرجند تقسیم شد .

حدود موقعیت استان خراسان شمالی :

استان خراسان شمالی بین مدارهای  42 / 36  تا  14 / 38  عرض شمالی و نصف النهارهای  3 / 56  تا  3 / 58  طول شرقی قرار گرفته است . این استان از شمال با كشور جمهوری تركمنستان ( با 270 كیلومتر مرز مشترك )  از مشرق و جنوب با استان خراسان رضوی ، از جنوب غربی با استان سمنان و از غرب با استان گلستان همسایه می باشد .

خراسان شمالی با  3 / 28347  كیلومترمربع  71/1%  از كل مساحت ایران را در بر می گیرد . این استان از نظر مساحت از 14 استان كشور بزرگتر است .

تقسیمات سیاسی :

استان خراسان شمالی به مركزیت شهرستان بجنورد دارای 7 شهرستان بنامهای اسفراین ، بجنورد ، جاجرم ، شیروان ، فاروج ، مانه و سملقان و بام و صفی آباد می باشد

این استان دارای 15 بخش ، 14 نقطه شهری ، 40 دهستان و بیش از هزار روستا می باشد .

ناهمواریهای استان :

خراسان شمالی از نظر ناهمواری ها به دو قسمت : الف ) نواحی كوهستانی   ب ) پست و هموار تقسیم            می شود .

مرتفع ترین نقطه أن قله شاه جهان در رشته كوههای آلاداغ 3051  متر و پست ترین نقطه آن در روستای تازه یاب در قسمت خروجی رودخانه اترك با ارتفاع 4000 متر از سطح دریا قرار دارد . ارتفاع متوسط استان  1326  متر از سطح دریا می باشد .     

 الف ) نواحی كوهستانی : كوههای استان از نظر زمین شناسی حاصل آخرین حركات كوهزایی دوران سوم و از كوههای جوان می باشند . این كوهها به دو بخش عمده : 1- رشته كوه كپه داغ                        2- رشته كوه آلاداغ تقسیم می شوند .

رشته كوه كپه داغ : این رشته كوه در شمال استان واقع شده و بوسیله گسل عشق آباد ( گسل كپه داغ ) از دشتهای پست تركمنستان و بوسیله رودخانه اترك و دشتهای مانه و سملقان ، بجنورد ، شیروان و فاروج از رشته كوه جنوبی آلاداغ جدا می شود .

این ارتفاعات شباهت زیادی از نظر ساختار زمین شناسی با زاگرس دارند و وجود گسلهای متعدد ساختار رسوبی ، نامتقارن بودن چینها ، فقدان فعالیتهای آتشفشانی و وجود سنگهای دارای درز و شكاف آن شرایط مساعدی برای ذخایر آب زیرزمینی و منابع نفت و گاز ایجاد می نماید .

رشته كوه آلاداغ : این ارتفاعات توسط دشتهای مانه و سملقان ، بجنورد ، شیروان ، فاروج ، از رشته كوه كپه داغ جدا شده است . آلاداغ در غربی ترین منطقه در حوالی جاجرم بوسیله یكسری كوههای كم ارتفاع به رشته كوهستانی شاه كوه البرز می پیوندد . جبهه شمالی آلاداغ با یكسری پرتگاههای گسلی به رود اترك و جبهه جنوبی آن از طریق گسلهایی با دشت جاجرم ارتباط پیدا كرده است .

آب و هوای استان :

خراسان شمالی عمدتاً از آب و هوای معتدل كوهستانی برخوردار است و انواع آب و هوای آن عبارتند از :

الف ) آب و هوای سرد كوهستانی ( نواحی مرتفع آلاداغ و كپه داغ )

ب ) آب و هوای معتدل كوهستانی

( شهرستان های مانه و سملقان، بجنورد ، شیروان ، فاروج ، اسفراین و شمال شهرستان جاجرم )

ج ) آب و هوای نیمه بیابانی ( كوهپایه ای ) بخشی از شهرستان مانه و سملقان و جنوب استان .


عناصر آب و هوایی یك منطقه شامل : دما ، بارش ، فشار هوا می باشد كه به دو عنصر دما و بارش بدلیل اهمیت زیاد آنها در برنامه ریزی ها اشاره می شود .

الف ) دما : بدلیل شرایط توپوگرافی منطقه دما در نواحی مختلف استان متفاوت است بطوریكه شهرهای جنوبی استان نسبت به شهرهای شمالی استان دمای بالاتری دارند . متوسط دمای استان بین 8 تا 05/13  درجه است . سردترین ماه سال یهمن ماه با میانگین حداقل 36/1 درجه و گرمترین ماه سال تیرماه با میانگین حداكثر  4/24  درجه است .

ب ) بارش : میزان بارندگی منطقه از نظر پراكندگی زمانی و مكانی یكسان نیست . از نظر زمانی بیشترین بارندگی در فصل زمستان می باشد . پربارانترین ماه سال فروردین و كم باران ترین ماه سال مرداد می باشد . از نظر مكانی نیز بارش در تمامی نقاط استان یكسان نیست .

 

حداكثر بارش در ایستگاه دركش با 5/468  میلیمتر و حداقل بارندگی در ایستگاه جاجرم با  44/124  میلیمتر ثبت شده است .

جغرافیای انسانی :

الف ) تاریخچه سكونت :

استان خراسان شمالی بدلیل ویژگی های طبیعی مناسب ، محل سكونت اقوام گوناگون در دوران های مختلف و تاریخی بوده است . مطالعات انجام شده در زمینه تاریخی و باستان شناسی حاكی از آن است كه این منطقه از دوران میان سنگی مورد توجه اقدام گوناگون بوده است . وجود 606 اثر تاریخی و محوطه های باستانی متعدد با سوابق چندین هزار ساله كه در شهرهای بجنورد ، اسفراین ، شیروان ، جاجرم ، آشخانه ، فاروج شناسایی شده است از سابقه كهن و تاریخی این منطقه حكایت دارد .

شمال استان در زمان اشكانیان از بلاد مهم نساد و محل زندگی و اقوام پارت بود و در طول تاریخ گذرگاه حكومتهای متعددی بوده است . این بخش از كشور در گذشته تنها معبر ارتباطی شرق به غرب بوده و عبور

جاده ابریشم از جنوب استان سبب ورود اقوام مختلف به آن شده است بطوری كه امروزه مردم در خراسان شمالی به زبانها و لهجه های مختلف صحبت می كنند .

خراسان شمالی ( گنجینه فرهنگها ) با قومیت های مختلف كرمانج ، فارس (تات) ، ترك ، تركمن و اقلیتهای لر ، بلوچ ، عرب ، زابلی و دیار وفاق و همدلی بین فرق و مذاهب مختلف بوده است و كمتر جایی را سراغ داریم كه چون خراسان شمالی در طول تاریخ مردم آن در عین تفاوتها با یكدلی و اتحاد زندگی كرده و از كیان ملی خویش دفاع نموده باشند .

با این حال باید رعایت عدالت در اختصاص بودجه و امكانات برای مناطق سنی نشین حتماً مدنظر برنامه ریزان بوده باشد تا همچنان اقلیتها نیز به جانفشانی در راه اعتلای ایران اسلامی اقدام نمایند .

جمعیت :

در سال  1375  جمعیت استان خراسان  732646  نفر بود كه در قالب  149359  خانوار زندگی می كردند . در این سال  40% جمعیت استان ، شهری و  60%  روستایی بوده اند . در سال  1383  جمعیت شهری 45%  از كل جمعیت استان را شامل می گردد كه این جمعیت در 14  شهر استان زندگی می كردند .

باید توجه داشت كه در سال  1375 ،  4/56%  جمعیت كشور در شهرها و  5/44%  در روستاها زندگی می كردند . این روند در خراسان شمالی برعكس می باشد كه شرایط مناسب آب و هوایی ، حاصلخیزی خاك ، وجود منابع مورد نیاز ، بالا بودن درآمد روستائیان ، نزدیكی بیشتر روستاها به شهر و می توانند دلیل بالا بودن جمعیت روستایی استان باشند . جامعه شناسان معتقدند هرقدر نسبت شهرنشینی در كشور افزایش یابد مشكلات شهرها نیز بیشتر خواهد شد و برای پیشگیری از پیامدهای منفی شهرنشینی چون حاشیه نشینی ، زاغه نشینی و برنامه ریزان آموزش و پرورش بایستی با پیش بینی های لازم و تأمین نیازهای آموزشی این مناطق ، روند مهاجرت روستائیان به شهر را كنترل نمایند .

رشد جمعیت :

طبق آمار اداره ثبت احوال استان ، در سال  1382  در هر شبانه روز بیش از  40 نفر ( هر 2 ساعت 3 نفر ) در این استان بدنیا آمده اند یعنی ماهانه 1200 نفر و سالانه  14607  نفر كه معادل جمعیت شهر آشخانه و  5/1  برابر جمعیت شهر فاروج است . نرخ رشد طبیعی جمعیت در مقاطع زمانی  1375  تا  1381  معادل  5/1% است كه این رقم برای تمامی شهرستان ها یكسان نیست بطوری كه  شهرستان بجنورد با 8/1% بیشترین و شهرستان فاروج با  1/1% كمترین رشد را در بین شهرستان ها داشته اند .

ساختمان سنی و جنسیت جمعیت :

با توجه به هرم سنی جمعیت استان مشاهده می شود كه این هرم دارای قاعده ای پهن و گسترده است كه این امر بیانگر جوانی جمعیت و تیزبودن نوك هرم بیانگر پایین بودن متوسط عمر یا امید به زندگی است . براساس سرشماری سال  1375  تركیب جنسی جمعیت استان تفاوت زیادی ندارد بعبارت دیگر تعداد مردان و زنان در این استان تقریباً مساوی است .

 

جاذبه های گردشگری :

یكی از عوامل موثر در توسعه اقتصادی مناطق مختلف در دهه های اخیر توجه به جاذبه های گردشگری و افزایش درآمد و ایجاد اشتغال از این راه می باشد .

خراسان شمالی با داشتن پتانسیلهایی از قبیل : موقعیت جغرافیایی مناسب ، وجود قومیت های مختلف ، تمدن كهن ، غنای فرهنگی و منابع طبیعی می تواند موقعیت ویژه ای در جذب گردشگر داشته باشد . قرار گیری این استان در مسیر زوار امام رضا (ع) كه از جاده كناره دریای خزر عبور و مرور می كنند ، موقعیت ویژه ای ایجاد نموده كه در صورت برنامه ریزی و مدیریت صحیح می توان چشم انداز روشنی در این زمینه ترسیم نمود .

عبور میلیونها مسافر از حاده آسیایی عامل مهمی بوده كه شهری چون فاروج پس از انقلاب بتواند در سایه ارائه آجیل و تنقلات در كشور منحصر به فرد و ممتاز باشد .

جاذبه های گردشگری استان را می توان به جاذبه های طبیعی و تاریخی فرهنگی تقسیم نمود .

جاذبه های طبیعی :

جنگلهای انبوه و حفاظت شده قورخود در شهرستان مانه و سملقان ، پارك ملی سالوك و ساریگل در شهرستان اسفراین ، منطقه حفاظت شده گلیل سرانی شیروان و پناهگاه حیات وحش میاندشت در جاجرم از مناطق دیدنی استان می باشد .

مناطق كوهستانی : دره های سرسبز ، رودهای پرآب ، دریاچه  پشت سدها ، آبشارهای فراوان چون ایزی ، حمید ، بیار ، اوغاز كهنه ، اسطرخی و دره هایی چون بازخانه ، دركش ، هاور ، روئین ، گلیان ، زوارم ، استاد ، خسرویه

، پارك جنگلی گوئینیك ، غارهایی چون بیدك ، گسك ، درق ، پوستین دوز ، گنج كوه و بخش كوچكی از صدها جاذبه مناطق كوهستانی استان می باشد .

این مناطق برای ورزشهای زمستانی و كوهنوردی ، صخره نوردی و نیز بسیار مناسب می باشند .

آبهای معدنی : این آبها به دلیل املاح و خاصیت درمانی می توانند بعنوان یكی از جاذبه های گردشگری استان به حساب آید . از جمله می توان به آب معدنی ایوب پیغمبر در گیفان ، آب معدنی بش قارداش در بجنورد ، مختومی در شیروان ، مهمانك در مانه و سملقان و حاج سست در اسفراین اشاره نمود .

ب ) جاذبه های تاریخی فرهنگی :

چنانكه قبلاً گفته شد بیش از 606 اثر تاریخی و محوطه باستانی در استان شناخته شده است كه از جمله آنها می توان به قلعه جلال الدین جاجرم ، تپه ارگ ( تپه نادری ) شیروان ، شهر بلقیس در اسفراین ، آئینه خانه و عمارت مفخم در بجنورد ، آتشكده اسپاخوی مانه و سملقان ، مقبره بابا و بی بی در فاروج و اشاره نمود .

اماكن مقدس :

بقعه سلطان سید عباس ( معصوم زاده ) در بجنورد ، خواجه علی ابن مهزیار در جاجرم ، امامزاده حمزه رضا شیروان ، امامزاده دلاور آشخانه ، امامزاده سلطان جعفر در روستای سیاه دست فاروج ، امامزاده احمدبن موسی در اسفراین و از جمله زیارتگاهها و اماكن مقدسه استان می باشند

موزه ها :

موزه مردم شناسی شهر بجنورد و موزه حیات وحش رباط قره بیل ( جاجرم ) از موزه های موجود استان می باشند .

صنایع دستی و آثار هنری :

قالیچه و پشتی تركمنی ، گلیم و جاجیم ، چادرشب ابریشمی ، كلاه كركی ، چارق دوزی ، پوستین دوزی ، زین سازی از مهمترین صنایع دستی استان محسوب می شود كه نقش مهمی در جلب جهانگرد دارد . علاوه بر این لباسهای محلی و سنتی ( كردی و تركمنی ) نیز اهمیت خاصی دارند .

ورزش های سنتی :

انجام مسابقات ورزشی در استان خراسان شمالی از سابقه تاریخی زیادی برخوردار است كه می توان به كشتی چوخه اشاره نمود . این ورزش در استان از قدمتی 2500 ساله برخوردار است و علاوه بر این وجود اسبهای اصیل تركمن زمینه ورزش اسب دوانی را فراهم نموده است .

راهها و ارتباطات :

راهها و سیستم حمل و نقل و ارتباطات مناسب زیربنای توسعه اقتصادی را در هر سرزمین تشكیل می دهد . اگر راه و وسایل نقلیه كافی وجود نداشته باشد ، امكان اتصال بین نواحی تولید و مصرف از بین می رود و خصوصاً در مناطق دور افتاده روستایی كه استعداد خوبی برای تولیدات كشاورزی دارند ، امكان بهره وری بهینه از استعدادهای محیطی وجود نخواهد داشت .

راه مناسب ، سبب ایجاد تسهیلات در روابط شهر و روستا گردیده و سطح آگاهی جوامع روستایی را بالا می برد . بدلیل وسعت مناطق كوهستانی روستاهای بسیاری در استان وجود دارند كه از موقعیت مناسب تولیدی برخوردارند ولی بخاطر نبود امكانات ارتباطی و حمل و نقل در انزوا قرار گرفته اند و این مسئله روند رشد و توسعه استان را با مشكل مواجه خواهد ساخت . خصوصاً امكان خدمات رسانی در بخش آموزش عمومی در مقطع راهنمایی و متوسطه را با چالش همراه ساخته كه بایستی در این زمینه تمهیدات لازم و توجه خاص بعمل آید .

از ویژگی های مهم راههای استان عدم وجود راه ارتباطی فعال با كشور همسایه ( تركمنستان ) می باشد .

مجموع راههای استان خراسان بجز شهرستان فاروج  22384  كیلومتر می باشد كه 53%  آنها زیر پوشش اداره كل راه و ترابری و 47% نیز بعنوان راههای روستایی زیر پوشش سازمان جهاد كشاورزی هستند . از مجموع راههای زیر پوشش اداره كل راه &#





نوع مطلب : مطالب متفرقه کرمانجی"کتاب+ضرب المثل و . . ."، آداب و سنن در خراسان، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :




نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


 
   
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic